Çocuklarda 0-12 yaş döneminde uygulanan eğitimin temel fikirleri

Beyin tarama teknolojisinin gelişmesiyle beraber, yenilikçi ve inandırıcı beyin araştırmasının ilerlemesi sayesinde, daha önce varsayım olan konular onaylanmak üzeredir. “Önemli olan, beynin sinir hücreleri ve düşünme yollarının gereksiz dallarının budanma sürecidir (budanmaya hazırlamak, eğitimin esasıdır)”diye anlaşılır oldu.

  1. Sinapslar aşırı üretilir,
  2. Deneyimle ve çevre ile önemli sinapslar seçilir,
  3. Fazla sinaps dalları budanır.18519678_1407382185971727_7697020916169371701_n

[Use it, or lose it.]

Buna göre emin olunan düşünce; beyin fonksiyonlarının düşük düzeyden yüksek düzeye geçerek olgunlaşması nedeniyle budanmadan hemen önceki yıllar düşünme yollarının maksimum dereceye geliştirilmesi için en uygun devredir.

Beynin gelişmesi hakkında yazılmış son makalelerden anlaşılıyor ki 12 yaşı bir dönüm noktası olarak alıp bu devreye 6 -12 yaş arası diyebiliriz. (6-9 yaş arası hazırlık).Bunlar Donguri teorisiyle tamamen uyum sağlamaktadır.

Bu en etkili eğitimi devreye almak için uygulamak gereken konular;

En az 0-5 yaş arası, mümkün olduğunca doğal olmayan ders ve çalışmalardan kaçınılmalıdır.

Doğal günlük yaşamı derinden tatmak için tüm güç harcanmalıdır ve bir ömür boyu kullanılan orijinal yaşam deneyleri kazandırılmak için hissetme gücünü koruyup zengin sözcükleri kullanarak hayat geçirilmelidir.

Örneğin; yaşadığı bölgenin şivesi. O bölgeye özgü olup başka dil ile ifade edilmeyen ince bir nüans içerebilir. Benim memleketim Saga’ya özgü “Tozennaka”diye bir kelime vardır. ”Tozennakaa”diye uzatarak söylüyoruz. Bunun“Yalnız”…”yapacak bir şey olmadığından/olması gereken kişinin olmamasından yalnızlık hissediyorum”anlamı vardır. Böyle halini gösteriyor. Bu ince nüansları anlayabilen hassas bir hayat, tadını çıkartan, duygusal bir hayat demektir.

Bunlar anlama, okuma anlama, düşünme ve karar verme gibi güçlerinin kaynakları olacaktır. Tersine böyle bir deneyimi olmayanın okuma anlama gücü fiziksel olarak imkansızdır. On binlerce kitap okusa da imkansızdır.

O yüzden, 12 yaşına kadar kitap okumaya zaman harcamaktansa dışarı çıkıp doğal ortamı içinde arkadaşlarıyla oynasınlar istiyorum. İşte bu gerçek akademi yetiştirme olacaktır. Doğa, her zaman incedir, karmaşıktır ve 5 duyuya aynı zamanda karmaşık bilgiler gönderilir. Karşılıklı oyun, sayısız düşünme yollarını kazandırır. (Elektronik oyun cihazlarının aşırı derecede basit düşünme yollarını kuvvetlendirdiğini unutmayın.)

Bu dönemde basit düşünme yollarını güçlendirmemek gerekiyor. Basit düşünme yolları hemen güçlendirilir ve tekrarlanma kolay olduğu için herkes bu tehlikeye düşebilir. Basit olan “temel” konuları fena halde tekrarlamamak gerekiyor.

Temel konuları işlememek değil ama bunu yaparken mutlaka aynı miktardan fazla uygulama konularını da işlemek gerekiyor. Temel: Uygulama=1:9 olur. Çünkü uygulama içinde temel konular da içermektedir. Basit temel konularını çocuklara çalıştıran kişi, “temel konuları pekiştirelim” diye düşünüyordur fakat gerçekte karmaşık ve ince düşünme yollarını budama hedefleme çalışması yapılıyor demektir.

Böyle olduktan sonra oyun deneylerinden kazandırılan karmaşık düşünme yolları bile budanmaya hedef olabilir. Çocuklara çok yazık olacak yanlış çalışmadır.

Okul öncesi ve ilkokul 1.kademede “hızlı çalışma, çok miktar ezberleme, fena halde tekrarlama” yapılmamalıdır.

Tam akademi gücü, sonradan kazandırılamaz. Canlının gelişme sürecinde sadece büyüme döneminde yapılması mümkün olan konular vardır. Ne zaman başlanılsada olur gibi “yalan” söylememelidir. Sonradan taklit edilir ama o gerçek değildir. Taklit ise kendisi için eğlenceli olmaz. Hayatın tadını çıkaramaz.

0-2 yaşları: Hayatta kalmak için beyinde bağlantılar oluşur.

3-5 yaşları: Deneyler ve diller ile beyinde bağlantılar oluşur.

5-12 yaşları: Bağlantılar artma ve azalmayı tekrarlayarak 12 yaşına kadar dramatik şekilde düşünme yollarını yetiştirir. Yaşlarına uygun bir yaşama devam ederek ince ve karmaşık düşünme yollarını yetiştirip beyincik hücrelerine biriktirmesi, en etkili çalışması olur. 11-12 yaşı bir dönüm noktasıdır ve düşünme yollarının dramatik şekilde arttırılması kısılır. Zayıfta kalan düşünme yolları budanır. Sonraki dönemde enerji, türlerin korunması için harcanır.

Budama döneminin bitimiyle yani basit düşünme yolları budanıp karmaşık düşünme yollarının korunması başarıldıktan sonra, sınavlar için hızlı çalışma ve çok miktar bilgiler öğrenilmesine de beyin dayanır. Çünkü artık karmaşık düşünme yollarının budanma tehlikesi yoktur. O zaman çocuklarda ağır stres oluşturan yüksek öğretime geçiş sınavlarına hazırlanmak bile kişisel gelişmelerinde etkili bir fırsat olarak faydalanabilir.

Bazı öğrenme bozukluklarının sebepleri de bu beyin ve sinir hücreleri ve düşünce yollarının budanmasının uygun gitmemesinden diye doğrulanmış ve bu konuda makaleler yazılmıştır .

GABA (Gamma Amino Butyric Acid)eksik veya fazla çalışınca, beyin düşünmek için  optimum  hale gelemez. Buraların doğrulaması, F-MRI cihazının gelişmesinden dolayı hızlı bir şekilde ilerlemekte ve tüm dünyada makaleler yazılmaktadır. İnternetten “sinaps, beyin, budama”   anahtar kelimelerinden araştırırsanız son makaleleri okuyabilirsiniz. “ Locally synchronized synaptic inputs “
doi: 10.1126/science.1210362

Donguri yöntemi, fizyoloji bakışından insanın gelişmesine en uygun olan eğitim yöntemidir. Kendi kendine düşünen birey yetiştirmek için eğitmenler Donguri’yi uygulasa da uygulamasa da bunu bilmelidir. Ne kadar iyi niyet olsa da çocukların yeteneğini mahvetme olasılığı olan yöntemlerden kaçınılmalıdır.

Lütfen çocuklarınıza iyi bakın.

Taizou Itoyama 25 Nisan 2017

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s